Projecten
Lopende projecten
SITUATIONELE TOOLS
Het ESF-project 'Situationele tools', ingediend en goedgekeurd onder de oproep Innovatie, is gestart op 1 april 2011 en loopt tot 31 maart 2013 (eventueel verlengbaar met een disseminatiefase tot 31 december 2013).
Promotor van het project is VLAB; partner is Adforum.
In dit project willen we instrumenten ontwikkelen die een aanzienlijke meerwaarde kunnen leveren aan de competentieontwikkeling van doelgroepwerknemers in beschutte werkplaatsen. De instrumenten zijn hoofdzakelijk opgebouwd rond competenties en gedragsindicatoren uit het eerder uitgewerkt competentiewoordenboek. We kiezen voor situationele tools die opgebouwd zijn rond heel concrete herkenbare dagdagelijkse werksituaties. We werken met multimediavormen (verfilmde situaties en reacties) om tegemoet te komen aan het huidige gebrek aan toegankelijke laagdrempelige methodieken op maat van doelgroepmedewerkers en van de context waarin zij werken.
Naast de tools op zich, voorzien we in dit project ook een handleiding, een opleidingsaanbod en een train-de-trainer om beschutte werkplaatsen zoveel mogelijk op weg te zetten in het gebruik van de tools. In de laatste fase zorgen we voor de verspreiding van het materiaal en een kennismaking met de ontwikkelde producten binnen de sector van beschutte werkplaatsen. Daarnaast zullen we ook actief andere sectoren informeren over de achtergrond en het gebruik van de tools.
18 Vlaamse beschutte werkplaatsen werken op 1 of meerdere manieren mee aan dit project door:
- deel uit te maken van de werkgroep
- deel te nemen aan interviews/focusgroepen
- het ter beschikking stellen van opnamelocaties
- het uittesten en evalueren van opleidingen


KWALITEITSMANAGEMENT IN DE SOCIALE ECONOMIE
Op 15 mei 2011 ging het project "Kwaliteitsmanagement in de sociale economie" van start.
Dit project is er gekomen in opvolging van het project dat liep van 2007 tot 2009, waarbinnen de Kwaliteitswijzer, een integraal kwaliteitsmanagementssysteem opgesteld werd. De Kwaliteitswijzer werd op 10 maart 2009 voorgesteld aan de sector.
Doelstelling van het huidige project is de werkplaatsen te ondersteunen bij de implementatie van de Kwaliteitswijzer en de verdere uitbouw van een kwaliteitswerking in hun werkplaats. Partners binnen dit project zijn VLAB, SST, de Vlaamse overheid en ESF.
Binnen het project worden collectieve vormingssessies, assessments en individuele begeleidingen voorzien. Deze zijn kosteloos en beogen elke werkplaats een traject op maat aan te bieden.
De collectieve vormingssessies bestaan uit 2 opleidingsdagen, gevolgd door een terugkomdag. KOMOSIE/Hefboom is de tandem die deze dagen vorm en inhoud geeft. De kleinschalige opzet laat ruimte voor individualisering én praktijkoefeningen.
De assessments beogen een "foto" te nemen van de organisatie, zijn een nulmeting of al een toetsing van de groei na een eerder assessment. De opvolging van de verbeterpunten is een focus in dit project. Ter voorbereiding van de assessments organiseert het ESF ook infosessies, waarop de werkwijze toegelicht wordt.
Tussen al deze stappen kan er beroep gedaan worden op geïndividualiseerde begeleiding. Elke werkplaats heeft recht op 2 dagen, die om het even wanneer kunnen opgenomen worden. De inhoud van deze begeleiding kan variëren : zowel begeleiding bij de voorbereiding van de zelfevaluatie, de voorbereiding van het assessment, de opvolging van het assessment
Voor meer informatie hieromtrent kunt u contact opnemen met nathalie.colsoul@vlab.be.

COMPETENT WENT
'Competent Went' is een ESF-project, ingediend en goedgekeurd onder de oproep Mensgericht Ondernemen, dat gestart is op 1 juli 2011 en loopt over 2 jaar (tot 30 juni 2013).
Promotor is VLAB; partner is Adforum.
Met dit project willen we beschutte werkplaatsen ondersteunen in de implementatie of verdere uitbouw van een competentiebeleid, uitgaande van wat er reeds aanwezig is in de organisaties. Hiermee willen we de inzet, het beheer en de ontwikkeling van menselijk potentieel in de beschutte werkplaatsen optimaliseren. Twee grote aandachtspunten staan hierbij centraal: het kunnen toepassen van de principes van competentiemanagement in de praktijk, en de verankering van dit competentiebeleid in het HR- en totaalbeleid van de organisatie. Hiervoor zullen in individuele beschutte werkplaatsen trajecten worden opgezet, begeleid door Adforum. Parallel daarmee zullen werkgroepen georganiseerd worden waarin ervaringsuitswisselingen, theoretische input en intervisie aan bod komen. Kennis en tools zullen systematisch verzameld worden en gedeeld worden met de sector.
12 beschutte werkplaatsen hebben ingetekend voor deelname aan dit project.



LEAN MANUFACTURING
Onder de oproep Innovatie werd het ESF-project 'Doelgroepmedewerkers betrekken bij de implementatie van Lean Manufacturing op de werkvloer' ingediend en goedgekeurd. Promotor van het project is VLAB; partners zijn KOMOSIE (Koepel van MilieuOndernemers in de Sociale Economie) en Hera Management Consult (HMC). Het project is gestart op 1 juli 2011 en loopt tot 30 juni 2013 (eventueel verlengbaar met een disseminatiefase van 1 jaar).
De doelstelling van het project is het ontwikkelen van een model voor de implementatie van Lean Manufacturing met betrokkenheid van doelgroepwerknemers in 10 beschutte werkplaatsen en 5 kringwinkelcentra. De diverse lean methodieken zullen op de werkvloer in de productieafdelingen ingevoerd worden. Dit moet zowel de organisatie van de werkplaatsen als de werkomstandigheden van de doelgroepwerknemers verbeteren.
Op basis van de goodpractices die in de organisaties worden uitgewerkt en verder verfijnd tijdens de werkgroepbijeenkomsten, wordt een model uitgewerkt om de hoger vermelde doelstelling te realiseren. Dit model bevat methodieken en concrete, praktische tools waarmee productieverantwoordelijken en monitoren van navolgende werkplaatsen aan de slag kunnen.


POP (Persoonlijk OntwikkelingsPlan)
De doelstelling van dit project is de 'Introductie en implementatie van POP in de sector van de beschutte werkplaatsen'. Met een POP kan aan doelgroepwerknemers een loopbaanperspectief geboden worden, op een eigen ritme en rekening houdend met hun competenties.
17 beschutte werkplaatsen zullen samen 130 POP-trajecten proefdraaien. Dit gebeurt met een POP-concept voor de sector, dat uitgewerkt zal worden op basis van het POP-model met 7 procesblokken zoals beschreven in de startnota.
Uitgaande van de ervaringen van de deelnemende werkplaatsen zullen zowel interne als externe inbeddingsscenario's worden uitgewerkt.
Dit ESF-project werd ingediend en goedgekeurd onder de oproep POP in de sociale economie. Het project is gestart op 1 september 2011; einddatum is 31 december 2012. Promotor is VLAB; 17 beschutte werkplaatsen zijn partner.


VOLA
VLAB is samen met GTB en VDAB partner in het ESF-project VOLA waarin DBO (Dienst Beroepsopleiding van onderwijs) het promotorschap opneemt.
In actie 1, die liep van 1/11/08 tot 30/03/09 werden de voorbereidingen getroffen voor het eigenlijke project in actie 2.
Binnen actie 2, van 1/4/2009 tot 31/10/2010 was het de bedoeling de transitie van OV2-schoolverlaters naar de arbeidsmarkt (BW en NEC) te optimaliseren.
Daarvoor werd in dit project een vorm van alternerend leren voor OV2-leerlingen uitgewerkt waarin intensief kan gewerkt worden aan het afstemmen van de competenties die belangrijk zijn voor de arbeidsmarkt en waaraan in onderwijs moet gewerkt worden. Hiervoor werden 6 regionale samenwerkingsverbanden opgezet, waaraan BuSO-scholen (OV2), beschutte werkplaaten, GTB, Jobkanaal, CLB en RESOC's deelnamen.
Daarnaast werden nog 4 andere instrumenten ontwikkeld:
- Opvolgingsinstrument voor de OV2-leerlingen (gebaseerd op het ITP uit het Janus-project) met een arbeidsrijpheidmeting
- GPS naar werk: een digitaal instrument waarin de informatie over de arbeidsmarkt op een bevattelijke manier voor OV2-jongeren ter beschikking gesteld wordt
- Job Box: een overzicht van mogelijke deelfuncties en jobs die jongeren uit de doelgroep aankunnen.
- Volle ideënbus: een instrument voor intermediairen
- Methodieken voor scholen om aan arbeidsmarktgerichte competenties ifv loopbaanleren te werken
- Scenario voor het opzetten van regionale samenwerkingsverbanden
Tijdens het slotevent op 11 oktober 2010 werden al deze instrumenten, die door ESF gevalideerd werden, voorgesteld. U kan ze downloaden via de website van de Dienst Beroepsopleiding van het departement Onderwijs en Vorming (www.ond.vlaanderen.be/dbo/projecten/projecten_vola.htm).
In actie 3, die loopt van 01/11/2010 tot 31/10/2011, zullen de bestaande regionale samenwerkingsverbanden verder opgevolgd, ondersteund en eventueel uitgebreid worden.
Daarnaast zullen een aantal nieuwe regionale samenwerkingsverbanden, waaraan ook beschutte werkplaatsen kunnen deelnemen, opgestart worden. De scholen zullen ondersteund worden in het opstarten van alternering.

Afgelopen projecten
LEEFTIJDSBEWUST HRM
Leeftijdsbewust personeelsbeleid 2008-2009
Van 1 juli 2008 tot 31 oktober 2009 liep het project 'Leeftijdsbewust personeelsbeleid voor personen met een arbeidshandicap', gefinancierd door het Kabinet Werk en Sociale Economie. Tijdens dit project wilden we een aantal aspecten uitdiepen die in het ESF-project van 2007, wegens een te korte looptijd van het project, onvoldoende aan bod gekomen waren. 13 beschutte werkplaatsen namen deel aan het project.
We hebben gewerkt aan 3 doelstellingen:
1. Expertise bevorderen en uitwisselen in het ontwikkelen, aanpassen en gebruiken van methodieken voor screening, (her)oriëntering, opleiding, training en begeleiding van oudere werknemers met een arbeidshandicap. Het uitwisselen van ervaringen gebeurde tijdens de maandelijkse werkgroepvergaderingen. Door de werkgroep werd de 'Tevredenheidsmeting Leeftijdsbewust Personeelsbeleid' ontwikkeld. Deze kan u hier downloaden. De tevredenheidsmeting werd afgenomen in het kader van het project bij 876 werknemers uit 8 beschutte werkplaatsen. De resultaten hiervan kan u opvragen bij marijke.stiers@vlab.be.
2. Uitwerken van een leeftijdsbewust personeelsbeleid in ruime zin, verankerd in het beleid van de organisatie. Met een leeftijdsbewust personeelsbeleid in ruime zin bedoelen we 'het ontwikkelen, benutten en behouden van competenties, kennis en ervaring van alle individuele werknemers in alle leeftijdscategorieën, rekening houdend met veranderende mogelijkheden en behoeften'. Het is ook van belang dat leeftijdsbewust personeelsbeleid niet op zichzelf staat, maar ingebed wordt in het beleid van de organisatie. De ervaringen van de 13 werkplaatsen rond dit thema werden gebundeld in de brochure 'Implementatie van leeftijdsbewust personeelsbeleid voor personen met een arbeidshandicap'. U kan deze brochure downloaden of bestellen.
3. Ontwikkelen van een objectieve bepalingsmethodiek in het kader van omgekeerde loopbaan. Ondanks alle mogelijke inspanningen om te komen tot een matching tussen de competenties van de werknemer enerzijds en het werk anderzijds, is er voor sommige (oudere) werknemers met een arbeidshandicap een grens bereikt. Een vroegtijdige, gefaseerde uitstap uit het arbeidsproces, met loopbaanbegeleiding in de omgekeerde zin, lijkt voor hen de enige mogelijkheid. De nood aan een objectieve bepalingsmethodiek, waarop elke werkplaats zich kan baseren bij het overwegen van de beslissing tot de omgekeerde loopbaan, is echter groot. Aan fCB (federatie van Consultatiebureaus) werd gevraagd om een onderzoek uit te voeren met het oog op het ontwikkelen van zo'n objectieve bepalingsmethodiek en om een duidelijker beeld te krijgen van het profiel van de beoogde doelgroep. Het onderzoeksrapport kan u hier downloaden.
Voor meer informatie over leeftijdsbewust personeelsbeleid kan u terecht op volgende websites:

Leeftijdsbewust personeelsbeleid 2007
Het ESF-project 'Leeftijdsbewust personeelsbeleid voor personen met een arbeidshandicap' liep van 1 februari 2007 tot 31 december 2007. 12 werkplaatsen met samen 133 doelgroepwerknemers namen deel aan het project. Uitwisseling van de ervaringen gebeurde op de maandelijkse werkgroepvergaderingen.
Tijdens het project was het de bedoeling de specifieke kenmerken van oudere werknemers met een arbeidshandicap in beeld te brengen. Hiervoor werden de ervaringen van de 12 werkplaatsen getoetst aan bevindingen uit de literatuur. Daarnaast werd nagegaan in hoeverre de bestaande methodieken voor screening en begeleiding in het kader van leeftijdsbewust personeelsbeleid bruikbaar zijn voor onze doelgroep. Ook werd gezocht naar aanpassingen voor onze sector of werden zelf specifieke methodieken ontwikkeld om onze oudere werknemers met een arbeidshandicap langer aan het werk te houden. Creativiteit was hier een sleutelwoord!
De eindeloopbaanmaatregelen werden geïnventariseerd en de bruikbaarheid ervan getoetst voor onze sector. Op basis hiervan werden een aantal knelpunten geformuleerd.
Aan de omgekeerde loopbaan - de overgang van werk naar welzijn - hebben we speciale aandacht besteed. Voor een aantal oudere werknemers is de grens van tewerkstelling bereikt, ondanks alle geleverde inspanningen. We wilden in dit project een aanzet geven tot het ontwikkelen van een objectieve bepalingsmethodiek die aanduidt wanneer de omgekeerde loopbaan de meest aangewezen oplossing is. Ook de begeleidingsmethodiek, het zoeken naar alternatieven en de knelpunten zijn aan bod gekomen.
De ervaringen en bevindingen van de 12 werkplaatssen, samen met een enquête die we uitvoerden bij alle Vlaamse beschutte werkplaatsen, vormden de basis voor de brochure 'Leeftijdsbewust personeelsbeleid voor personen met een arbeidshandicap'. Deze brochure werd voorgesteld op de afsluitende studiedag op 11 december. Naast de concrete voorstelling van het project werd leeftijdsbewust personeelsbeleid ook in een ruimer kader geplaatst.
De brochure kan je downloaden of bestellen.

SUPPORTED EMPLOYMENT
Supported Employment betekent letterlijk 'ondersteunde tewerkstelling'. Het is een methodiek die mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt de ondersteuning biedt die ze nodig hebben om in het normaal economisch circuit te werken.
In Vlaanderen liep tot begin juni 2008 een eerste experiment over de doorstroom van mensen in beschutte werkplaatsen naar de open arbeidsmarkt. Het experiment (gecoördineerd door VLAB) was een ESF-project met middelen vanuit ESF, de Vlaamse Overheid en VDAB. Zeven beschutte werkplaatsen nemen deel. In het kader van het experiment gaf VLAB het boek 'De deur staat open' uit.
Het boek kan je downloaden of bestellen.
Vervolgproject vanaf 1 juni 2008
Sinds 1 juni 2008 startte er een nieuw project Supported Employment, gefinancierd door ESF en de Vlaamse Overheid, maar niet meer in de vorm van een experiment.
In de projectronde kon VLAB niet meer optreden als promotororganisatie. Wij hebben daarom getracht een breed partnerschap op te zetten dat de expertise samenbracht die in Vlaanderen aanwezig was mbt de begeleiding van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
De beschutte werkplaats Mariasteen uit Gits nam het promotorschap in het project op. 14 beschutte werkplaatsen en 4 sociale werkplaatsen namen deel, evenals GTB Vlaanderen, verschillende consultatiebureaus (GA), verschillende diensten voor Gespecialiseerde Opleiding en Begeleiding (GOB), UNIZO-Jobkanaal en VLAB.
Dit project liep tot 30 juni 2010.


COMPETENTIEMANAGEMENT
VLAB was partner in het project 'Competent van kop tot teen', een ESF-project over de ontwikkeling van competentiemanagement in de sector 'social profit'. VIVO is promotor van het project. Het project ging begin januari 2008 van start en liep tot 30 juni 2010.
Het project bestond uit twee onderdelen.
In het eerste deel hebben we de bestaande instrumenten en de acties mbt competentiemanagement in de sector van de beschutte werkplaatsen in kaart gebracht. In het project heet dit het maken van de 'sectorfoto'. We zetten de lacunes op een rij en zetten een actieplan op.
In een tweede deel werd een Werkgroep Competenties opgericht, waaraan 15 beschutte werkplaatsen deelnamen. Onder deskundige begeleiding van Adforum werd een competentiewoordenboek voor doelgroepwerknemers uitgewerkt met een bijbehorende kaartenset.
Je kan beide publicaties hier downloaden: